Agrarische testamenten

Hoe u de belasting drukt

Als u een agrarische onderneming heeft, is het onderstaande voor u van belang. Het gaat hier namelijk over de vraag hoeveel erfbelasting (vroeger heette dit 'successierecht') u moet betalen bij overlijden.

De waarde van een agrarische onderneming is op verschillende manieren vast te stellen. Bij overlijden worden in de Successiewet twee waarden genoemd, die beiden van belang zijn.

Twee waarden

De eerste heet ‘liquidatiewaarde’: de waarde van het bedrijf bij verkoop van alle vermogensbestanddelen (waaronder het land en de eventuele produktierechten) aan de best biedende koper.

De liquidatiewaarde ligt vaak een stuk hoger dan de tweede waarde, de zogenaamde ‘going-concern waarde’: de waarde van het bedrijf waarbij de exploitatie in een lopend bedrijf nog juist lonend is. Daarbij wordt rekening gehouden met de hoge investeringen en het lage rendement die zo kenmerkend zijn voor de agrarische sector.

Welke faciliteiten kent de wet?

De Successiewet heeft voor de bedrijfsopvolger een aantal faciliteiten, die niet gelden voor andere erfgenamen (oftewel:  degenen die niet opvolgen).

Voorbeeld

Hieronder volgt een voorbeeld van Hans en Sien. Zij hebben een agrarisch bedrijf en twee kinderen.
Stel nu dat Hans overlijdt en dat Sien het bedrijf voortzet.
Als er niets is geregeld, kan Sien wel van de faciliteiten gebruik maken, maar de kinderen niet!
Stel dat de ‘liquidatiewaarde’ 900 bedraagt en de ‘going-concern waarde’ 600.
Hans en Sien waren getrouwd in gemeenschap van goederen.
Voor Sien geldt het nieuwe erfrecht. Dat wil zeggen dat het bedrijf op naam van Sien komt. De twee kinderen krijgen een vordering op Sien ter grootte van hun erfdeel.
Aan Sien komt in waarde toe de helft (3/6e deel) plus een kindsportie (1/6e deel); aan de kinderen ieder een kindsportie (1/6e deel).
Daarbij is het van groot belang van welke waarde de erfgenamen mogen uitgaan!
Voor Sien gelden faciliteiten en een hoge vrijstelling: zij hoeft daarom geen erfbelasting te betalen.
Het erfdeel van de kinderen wordt berekend naar de hoge waarde van 900. Zij hebben ieder recht op 1/6e deel daarvan, oftewel: 150. Hierover moet erfbelasting betaald worden.

Oplossingen

Dit probleem is op twee manieren te ondervangen:

1. In het testament kan een waarderingsclausule worden opgenomen waarin wordt bepaald dat het bedrijf voor de kinderen naar de lage waarde van 600 moet worden gewaardeerd. In dat geval krijgen de kinderen ieder slechts recht op 1/6e deel van 600,  oftewel: 100. Zij hoeven dan alleen over 100 (i.p.v. 150) erfbelasting te betalen.
2. Een andere mogelijkheid betreft het opstellen van 'estateplannings-testamenten'. Daardoor krijgt de langstlevende de mogelijkheid in handen om de waarde van de kindsdelen 'handmatig' te drukken met een zogenaamd 'afvullegaat'.

Het notariaat zou graag zien dat de overheid de wet aanpast, zodat voor de berekening van de erfdelen van de kinderen uitgegaan mag worden van de lagere waarde. Bij de invoering van de gewijzigde Successiewet in 2010, is dit ook weer niet gebeurd. Zolang de overheid dit niet doet, zult u zelf voorzieningen moeten treffen.

Tot slot

Graag bespreekt Vechtstede Notarissen uw testament met u in een vrijblijvend gesprek. U kunt ons bellen of mailen voor een afspraak.

Tarieven lees meer...Checklist lees meer...Downloads lees meer...