Levensverzekeringen, oude koopcontracten, herroepelijke schenkingen
Op 1 januari 2010 is de nieuwe Successiewet in werking getreden. Reeds besproken zijn in de voorafgaande delen: het partnerbegrip, de nieuwe tarieven en vrijstellingen, de bestrijding van diverse constructies voor de erf- en schenkbelasting en de aanpak van vruchtgebruikconstructies en schenkconstructies.
Dit en het volgende deel gaan over de diverse veranderingen die door de nieuwe Successiewet in werking zijn getreden.De bedragen die hieronder staan zijn in 2011 wel geïndexeerd.
Levensverzekeringen
Stel dat Kees en Ina in gemeenschap van goederen zijn getrouwd en een levensverzekering hadden gesloten bij de aankoop van hun woning, zodat bij het overlijden van één van beiden, de langstlevende met minder hypotheek(lasten) door kon gaan. Stel dat Kees is overleden vóór 2010: Ina dient dan belasting te betalen over de hele uitkering van de levensverzekering. Als schrale troost mag zij de helft van de betaalde premies aftrekken.
Onder de nieuwe Successiewet is dit beter geregeld: als Kees na 2010 overlijdt, is slechts de helft van de uitkering belast met erfbelasting.
Overigens zij opgemerkt dat als Kees en Ina huwelijksvoorwaarden zouden hebben opgesteld en hun levensverzekering ‘kruislings’ zouden hebben afgesloten, de hele uitkering onbelast zou kunnen zijn geweest! ‘Kruislings’ betekent dat Kees een verzekering neemt op Ina’s leven met zichzelf als begunstigde. Ina doet dit omgekeerd op Kees zijn leven. Het kan alsnog zinvol zijn te kijken hoe u uw huwelijksvoorwaarden en levensverzekering heeft geregeld.
Koopcontracten uit het verleden
In het verleden zijn soms koopcontracten opgesteld tussen ouders en kinderen of andere familieleden, maar is de eigendom nooit overgegaan. Een voorbeeld: Jan sluit met zijn vader een koopcontract van de woning van de ouders tegen een koopsom van € 200.000. Jan betaalt dit bedrag ook. De overdracht van de woning wordt echter tijdens het leven van de ouders niet uitgevoerd. Pas na het overlijden van de ouders wordt het huis, op basis van het koopcontract, alsnog in eigendom overgedragen aan Jan. Het huis is dan al wel € 300.000 waard. Voor 2010 kon de belastingdienst geen erfbelasting heffen over de waardestijging van de woning. Onder de nieuwe wet wel! Dat betekent dat Jan erfbelasting moet betalen over zijn erfdeel plus de waardestijging van de woning ad € 100.000!
De herroepelijke schenking
Stel dat Jacquelien aan haar dochter Maaike een papieren schenking doet van € 100.000. Jacquelien moet aan Maaike jaarlijks 6% rente betalen over de papieren schenking. Aan schenkbelasting moet worden betaald: € 9.500. Omdat Jacquelien zekerheid wilde hebben over haar eigen financiële positie is in de akte vastgelegd dat Jacquelien de schenking mag ‘herroepen’. Het aloude spreekwoord: ‘eens geschonken blijft geschonken’, gaat hier dus niet meer op!
Stel dat Jacquelien na vijf jaar in de financiële problemen komt en de schenking herroept. De herroeping heeft geen terugwerkende kracht: de rentebetalingen over de afgelopen zes jaar zijn dus geldig gedaan maar stoppen vanaf nu. De vraag is nu: krijgt Jacquelien de schenkbelasting over de € 100.000 ook terug, dus € 9.500? Het antwoord is: ja, maar niet helemaal! De belastingdienst kijkt hoeveel rente er in die vijf jaar is betaald, dus 5 x 6% x € 100.000 ofwel € 30.000 en geeft dan de schenkbelasting over € 100.000 minus € 30.000 ofwel over € 70.000 terug. Van de betaalde schenkbelasting van € 9.500 wordt dan € 6.500 teruggegeven!
Gratis informatie
Voor meer informatie over dit onderwerp kunt u vrijblijvend een afspraak maken.

